Oerkwaliteiten

Wat zouden we daaronder willen verstaan?
We zullen eerst de verbeelding aan het woord laten: dominee A. Winkler-Prins dichtte de volgende regels voor zijn 'veenkoloniaal volkslied':

Wild en woest en ledig,
lag het ruwe veen,
Slechts de heide vlocht er kransen overheen,
Boog zich over d'oever,
van de bruine plas,
En verborg de diepten van het zwart moeras

 

De beginregel werd het motto voor de Gebiedsvisie Natuur- Bos en Landschap 'de Peelvenen' van 1994 (zie: Educatie - publicaties).

Onder de oerkwaliteiten van een landschap worden gewoonlijk verstaan de eigenschappen stilte, ruimte en de nachtelijke duisternis. Deze kwaliteiten staan overal ter wereld sterk onder druk, maar met name in dichtbevolkte landen zoals in Nederland en België. Vaak hoor je als opsomming van de oerkwaliteiten de trits 'Rust, ruimte en duisternis'. 'Flûster en dûster', zeggen de Groningers heel poëtisch.
Oerkwaliteiten spelen een belangrijke rol bij de kwaliteit van de leefomgeving van mens en natuur. Stilte en duisternis dragen veel bij aan een aantrekkelijk woonklimaat en spelen ook vaak een rol bij de keuze van vakantiebestemmingen.

Rust
In Nederland kennen we al enkele tientallen jaren lang beschermde stiltegebieden, waarvan er ook enkele in de Peel zijn gelegen. In een stiltegebied kunnen de geluiden van flora en fauna overheersen.
We hebben ons onder meer verzet tegen de komst van een autoweg langs de rand van de Peel (Snoertsebaan) wat geleid heeft tot het gebruik van het best beschikbare fluisterasfalt.
We pleiten al jaren voor sluiten of verplaatsen van enkele auto- en motorsportterreinen in de Peel, te weten bij Nederweert en bij Venray.

Ruimte
Bescherming van het open landschap is in Nederland al lange tijd aan de orde, maar het wordt in ons snel verstedelijkende land almaar moeilijker. In de Peel raken de landbouwgebieden vol met veehouderijen. Wellicht het grootste probleem rond de Peel is de komst en de uitbreiding van de vele glastuinbouwbedrijven. Waar enkele jaren geleden een kas van 2 ha nog groot gevonden werd, zijn nu kassen van 10 ha en meer allang geen zeldzaamheid meer en zien we enorme nieuwe complexen verschijnen. Helenaveen was tot voor kort een typisch glastuinbouwdorp, met een zeer ongelukkige ligging midden in de Peel.

Duisternis
Alweer de glastuinbouw is een van de grootste bedreigingen voor het nachtelijk duister, omdat veel teelten om een nachtelijke verlichting vragen. De sector heeft nochtans in een convenant beterschap beloofd wat betreft hun bijdrage aan de "lichtvervuiling". We houden het in de gaten. Veel lichtvervuiling in de Peel wordt ook veroorzaakt door de oprukkende industrie, sportvelden en vervoersknooppunten.

Meer informatie